Co uznaje się za superksiężyc
Superksiężyc to pełnia, która zachodzi, gdy Księżyc jest wyjątkowo blisko Ziemi. Nie ma oficjalnej definicji. Nazywamy pełnię superksiężycem, gdy odległość Księżyca w tym momencie wynosi co najwyżej 367 607 km: to granica Freda Espenaka, czyli średnia odległość w perygeum Księżyca (363 396 km) plus jedna dziesiąta drogi do średniej odległości w apogeum (405 504 km). To pierwotny pomysł Richarda Nolle’a (1979) „w obrębie 90% najbliższego zbliżenia”, przeliczony na odległość.
Inne źródła wyznaczają granicę gdzie indziej, na przykład przy 360 000 km albo 358 884 km, co daje krótsze listy, więc pełnia może być superksiężycem na jednej stronie, a na innej nie. Superksiężyc wygląda najwyżej około 14% szerzej i 30% jaśniej niż najmniejsza pełnia w roku, a tej różnicy trudno zauważyć bez porównania.
Dwa rodzaje niebieskiego księżyca
Niebieski księżyc nie jest niebieski. Dziś to określenie zwykle oznacza drugą pełnię w miesiącu kalendarzowym, co zdarza się mniej więcej co dwa–trzy lata, ponieważ cykl księżycowy (29,5 dnia) jest krótszy od większości miesięcy. Starsza reguła z almanachu Maine Farmers’ Almanac nazywa niebieskim księżycem trzecią pełnię astronomicznej pory roku, w której są cztery pełnie (pory roku biegną od równonocy do przesilenia i z powrotem).
Oznaczamy obie i mówimy, która jest która. Miesiące i pory roku liczy się w UTC: w strefie czasowej daleko od UTC pełnia tuż przed północą może wypaść w innym miesiącu, a niebieski księżyc przesuwa się na sąsiednią datę albo znika.
Zaćmienia Księżyca w pełni
Zaćmienie Księżyca zachodzi w pełni, gdy Księżyc przechodzi przez cień Ziemi, co wymaga, by pełnia była blisko płaszczyzny orbity Ziemi. Porównujemy odległość Księżyca od tej płaszczyzny z wielkością cienia Ziemi przy Księżycu, aby odróżnić zaćmienia półcieniowe, częściowe i całkowite. Tam, gdzie strony o zaćmieniach je wymieniają, ich nazwa prowadzi do nich, aby sprawdzić godziny i widoczność lokalną.
Zaćmienia półcieniowe są subtelne: Księżyc tylko nieco przygasa i często nic nie widać gołym okiem. Częściowe i całkowite są widoczne z całej nocnej strony Ziemi.
Jak dokładne jest to
Fazy pochodzą z Astronomical Algorithms Jeana Meeusa (rozdział 49) i zgadzają się z tabelami US Naval Observatory co do minuty na lata 2026–2027. Równonoce i przesilenia wynikają z rozdziału 27 Meeusa i zgadzają się z Obserwatorium w granicach dwóch minut. Odległość Księżyca ma błąd rzędu kilku kilometrów, co ma znaczenie tylko dla pełni oddalonej o kilka kilometrów od granicy superksiężyca.
Obliczenia zakładają stałą różnicę między czasem ziemskim a UTC i są dobre na lata 2000–2050; poza tym przesunięcia minut narastają. Nazwy to folklor, nie astronomia.