Er zijn 13 volle manen in 2009: de eerste op zondag 11 januari 2009, de laatste op donderdag 31 december 2009. Elk heeft zijn datum en tijd in UTC en in jouw eigen tijdzone, zijn traditionele naam, en een opmerking als het een supermaan, een blauwe maan of onderdeel van een maansverduistering is.
Maansverduisteringen49 feb, 7 jul, 6 aug en 31 dec
Alle volle manen van 2009: datum en tijd in UTC en in jouw tijdzone, traditionele naam en opmerkingen
Alle volle manen van 2009: datum en tijd in UTC en in jouw tijdzone, traditionele naam en opmerkingen
Datum (UTC)
Tijd (UTC)
Jouw tijd
Traditionele naam
Opmerkingen
zo 11 jan
03:27 UTC
Wolvenmaan
Supermaan
ma 9 feb
14:49 UTC
Sneeuwmaan
Supermaan
Penumbrale maansverduistering
wo 11 mrt
02:38 UTC
Wormenmaan
Geen
do 9 apr
14:56 UTC
Rozemaan
Geen
za 9 mei
04:01 UTC
Bloemenmaan
Geen
zo 7 jun
18:12 UTC
Aardbeimaan
Geen
di 7 jul
09:21 UTC
Bokkenmaan
Penumbrale maansverduistering
do 6 aug
00:55 UTC
Steurmaan
Penumbrale maansverduistering
vr 4 sep
16:03 UTC
Maïsmaan
Geen
zo 4 okt
06:10 UTC
Oogstmaan
Geen
ma 2 nov
19:14 UTC
Bevermaan
Geen
wo 2 dec
07:30 UTC
Koudemaan
Supermaan
do 31 dec
19:13 UTC
Koudemaan
Supermaan
Blauwe maan
Gedeeltelijke maansverduistering
De volle maan is één moment, overal hetzelfde; de datum hangt af van de tijdzone. De data in de eerste kolom, de afstanden van supermanen en de regels voor blauwe manen gebruiken UTC. “Jouw tijd” volgt de klok van dit apparaat.
Traditionele namen
De namen van de volle manen
Traditionele Noord-Amerikaanse namen van de volle maan, de maand waartoe ze horen en hun data in 2009
Maan
Maand
In 2009
Herkomst
Wolvenmaan
januari
11 jan
Wolven huilen in het diepste van de winter.
Sneeuwmaan
februari
9 feb
De zwaarste sneeuwval van het jaar in een groot deel van Noord-Amerika.
Wormenmaan
maart
11 mrt
In de lente wordt de grond zacht en komen de regenwormen weer tevoorschijn.
Rozemaan
april
9 apr
Naar de wilde grondphlox die vroeg in het voorjaar bloeit; de maan zelf is niet roze.
Bloemenmaan
mei
9 mei
De bloemen staan in bloei.
Aardbeimaan
juni
7 jun
De aardbeien rijpen en worden geplukt.
Bokkenmaan
juli
7 jul
Mannelijke herten krijgen in de midzomer nieuwe gewei.
Steurmaan
augustus
6 aug
Steur was in de late zomer het makkelijkst te vangen in de Grote Meren.
Maïsmaan
september
4 sep
De maïs is klaar om te oogsten.
Oogstmaan
september / oktober
4 okt
De volle maan die het dichtst bij de herfst-equinox ligt; hij komt op meerdere avonden achter elkaar kort na zonsondergang op, en gaf boeren licht om de oogst binnen te halen.
Jagersmaan
oktober
Dit jaar niet
Jachtseizoen, met de velden leeg na de oogst.
Bevermaan
november
2 nov
Tijd om de bevervallen te zetten voordat de moerassen dichtvroren.
Koudemaan
december
2 dec en 31 dec
De lange, koude nachten aan het begin van de winter.
Dit zijn Noord-Amerikaanse volksnamen, zoals ze in almanakken als The Old Farmer’s Almanac staan, één per maand. Andere culturen noemen de volle manen anders, en de namen verschillen per bron. De Oogstmaan is de volle maan die het dichtst bij de herfst-equinox ligt; hij neemt afhankelijk van het jaar de plaats in van de septembermaan (Maïsmaan) of de oktobermaan (Jagersmaan).
Zo werkt het
Wat als supermaan geldt
Een supermaan is een volle maan die plaatsvindt wanneer de maan ongewoon dicht bij de aarde staat. Er is geen officiële definitie. Wij noemen een volle maan een supermaan wanneer de afstand van de maan op dat moment hoogstens 367.607 km bedraagt: de grens van Fred Espenak, de gemiddelde perigeumafstand van de maan (363.396 km) plus een tiende van de weg naar haar gemiddelde apogeumafstand (405.504 km). Het is het oorspronkelijke idee van Richard Nolle (1979) van “binnen 90% van de dichtste nadering”, omgezet in een afstand.
Andere bronnen trekken de grens elders, bijvoorbeeld bij 360.000 km of 358.884 km; dat geeft kortere lijsten, dus een volle maan kan op de ene site een supermaan zijn en op de andere niet. Een supermaan lijkt hoogstens ongeveer 14% groter en 30% helderder dan de kleinste volle maan van het jaar, een verschil dat zonder vergelijking nauwelijks opvalt.
Twee soorten blauwe maan
Een blauwe maan is niet blauw. Tegenwoordig betekent de term meestal de tweede volle maan in een kalendermaand, wat ongeveer elke twee tot drie jaar voorkomt omdat een maancyclus (29,5 dagen) korter is dan de meeste maanden. De oudere regel uit de Maine Farmers’ Almanac noemt de derde volle maan van een astronomisch seizoen met vier volle manen een blauwe maan (seizoenen worden begrensd door equinoxen en solstities).
We markeren beide en zeggen welke bedoeld wordt. Maanden en seizoenen worden in UTC geteld: in een tijdzone ver van UTC kan een volle maan vlak voor middernacht in een andere maand vallen, en verschuift de blauwe maan daar naar de naburige datum of verdwijnt hij.
Maansverduisteringen bij volle maan
Een maansverduistering vindt plaats bij volle maan wanneer de maan door de schaduw van de aarde trekt; daarvoor moet de volle maan dicht bij het baanvlak van de aarde liggen. We vergelijken de afstand van de maan tot dat vlak met de grootte van de schaduw van de aarde bij de maan om penumbrale, gedeeltelijke en totale verduisteringen van elkaar te onderscheiden. Waar de pagina’s over verduisteringen de verduistering vermelden, linkt de naam ernaartoe voor tijden en lokale zichtbaarheid.
Penumbrale verduisteringen zijn subtiel: de maan wordt maar licht verduisterd en vaak is er met het blote oog niets te zien. Gedeeltelijke en totale verduisteringen zijn zichtbaar vanaf de hele nachtzijde van de aarde.
Hoe nauwkeurig dit is
De fasen komen uit Jean Meeus’ Astronomical Algorithms (hoofdstuk 49) en komen voor 2026–2027 tot op de minuut overeen met de tabellen van het US Naval Observatory. Equinoxen en solstities volgen Meeus, hoofdstuk 27, en komen binnen twee minuten overeen met het Observatorium. De afstand van de maan heeft een fout van enkele kilometers, wat alleen telt voor een volle maan binnen enkele kilometers van de grens voor supermanen.
De berekeningen gaan uit van een constant verschil tussen aardetijd en UTC en zijn goed voor 2000–2050; daarna lopen de minuten uit de pas. De namen zijn volksgeloof, geen astronomie.
Vragen
Goed om te weten
Wanneer is de volgende volle maan?
De volgende volle maan is op maandag 26 oktober 2026 om 04:12 UTC (Jagersmaan).
Hoeveel volle manen zijn er in 2009?
Er zijn 13 volle manen in 2009 (data in UTC): zo 11 jan, ma 9 feb, wo 11 mrt, do 9 apr, za 9 mei, zo 7 jun, di 7 jul, do 6 aug, vr 4 sep, zo 4 okt, ma 2 nov, wo 2 dec en do 31 dec.
Is er in 2009 een blauwe maan?
De tweede volle maan van een maand valt op do 31 dec.
Welke volle manen zijn in 2009 supermanen?
Volgens de regel van 367.607 km: zo 11 jan (358.000 km), ma 9 feb (364.000 km), wo 2 dec (367.300 km) en do 31 dec (359.700 km).
Is er in 2009 een maansverduistering bij volle maan?
Ja: ma 9 feb: Penumbrale maansverduistering, di 7 jul: Penumbrale maansverduistering, do 6 aug: Penumbrale maansverduistering en do 31 dec: Gedeeltelijke maansverduistering.
Waarom toont een andere kalender een andere datum voor dezelfde volle maan?
De volle maan is één enkel moment, maar de datum hangt af van waar je bent: een volle maan om 23:00 UTC is in Azië al de volgende dag. We noemen UTC-data en tonen ernaast de datum en tijd in jouw eigen tijdzone.
Waarom heten de volle manen Wolvenmaan, Sneeuwmaan, Wormenmaan enzovoort?
Het zijn Noord-Amerikaanse volksnamen, verspreid door almanakken: één voor elke maand, genoemd naar het weer, de planten en de dieren van het seizoen. Het zijn tradities, geen astronomie, en andere culturen gebruiken andere namen.